Miękkie roboty ze świecącymi włóknami pokazują ruch bez baterii
Zespół pod kierunkiem prof. Soon Moon Jeong z DGIST opracował włókna, które same się rozświetlają, gdy są rozciągane lub zginane. Po owinięciu nimi miękkiego robota widać gołym okiem, które jego fragmenty się odkształcają. Nie potrzeba do tego baterii ani skomplikowanej elektroniki. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Small Structures”.
Dlaczego miękkie roboty trudno „podglądać”
Miękkie roboty wykonuje się z gumy lub silikonu. Poruszają się płynnie, podobnie jak ramię ośmiornicy czy ludzkie mięśnie. Badacze widzą w nich obiecujące rozwiązanie dla urządzeń medycznych i akcji ratunkowych po katastrofach.
Jest jednak kłopot z kontrolowaniem ich ruchu. Zwykle trzeba do nich przymocować wiele sztywnych czujników i przewodów. To odbiera robotowi to, co w nim najcenniejsze, czyli elastyczność.
Jak działa świecące włókno
Naukowcy wykorzystali zjawisko zwane mechanoluminescencją. Polega ono na tym, że materiał sam emituje światło pod wpływem siły mechanicznej, na przykład rozciągania, zginania lub nacisku.
Zespół zmieszał cząstki luminoforu, czyli siarczku cynku, z elastycznym polimerem. Mieszaninę wlał do cienkiej, sprężystej rurki silikonowej. Tak powstało rurkowe włókno mechanoluminescencyjne. Według autorów jest ono wytrzymałe:
- można je rozciągnąć do ponad dwukrotnej pierwotnej długości (200%),
- po ponad 1000 cyklach rozciągania i puszczania zachowuje pierwotną jasność świecenia.
Badacze pokryli powierzchnię miękkiego robota siatką z takich włókien i wprawili go w ruch. Zielone światło pojawiało się natychmiast w miejscach, które ulegały odkształceniu. Dzięki temu zginanie i rozciąganie robota można obserwować bezpośrednio, bez zewnętrznego zasilania i bez dodatkowych czujników. Autorzy mówią o „bezbateryjnym czujniku optycznym”.
Co to oznacza w praktyce
To na razie wynik badań laboratoryjnych. W opisie nie ma informacji o terminie ani o planach komercyjnego zastosowania, więc nie należy się spodziewać gotowych produktów w najbliższym czasie. Pomysł jest jednak prosty i czytelny. Zamiast rozbudowanej elektroniki, która rejestruje ruch, sam materiał sygnalizuje, gdzie robot jest napinany lub wyginany.
Dla czytelnika w Polsce to przede wszystkim sygnał, w jakim kierunku rozwija się robotyka miękka. Takie technologie mogą z czasem trafić do urządzeń medycznych, ubrań z elektroniką czy sztucznej skóry. Nie wiadomo, czy i kiedy podobne rozwiązania pojawią się na rynku UE. Wprowadzenie ich do wyrobów medycznych wymagałoby w UE osobnej oceny zgodności, co zwykle trwa długo.
Sam prof. Soon Moon Jeong podkreśla, że ważny jest sposób wykrywania ruchu:
„Znaczenie tego badania polega na otwarciu przełomowego podejścia do natychmiastowego wykrywania odkształceń w miękkich robotach bez zewnętrznego źródła zasilania i bez ograniczania ich elastycznych ruchów” – powiedział prof. Soon Moon Jeong.
Kolejne kroki
Zespół zapowiada dalsze prace nad jasnością i trwałością włókien. Chce też poszerzyć ich zastosowania o elastyczne urządzenia elektroniczne wspierające interakcję człowieka z robotem, w tym o urządzenia noszone i sztuczną skórę.
Jeśli te plany się powiodą, kontrola ruchu miękkich maszyn może stać się prostsza i tańsza. Maszyny te nie będą też traciły giętkości przez nadmiar osprzętu.
Źródło: Tech Xplore – „Self-illuminating fibers reveal soft robot movements without batteries or complex electronic circuits”


